CFTC’de İran öncesi petrol işlemleri dosyası geri çektirildi

Dosyanın ayrıntıları

Bloomberg’ün 13 Ekim’de yayımladığı habere göre ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu’nda (CFTC), 23 Mart 2026 sabahı ham petrol vadeli işlemlerindeki ani yoğunluğu işaretleyen personelden daha sonra kurumun yaptırım avukatlarına yaptıkları sevki geri çekmeleri istendi. Bloomberg’e göre talimat, CFTC Başkanı Michael Selig’in kıdemli danışmanı Mel Gunewardena’dan geldi.

İşlemler ABD Doğu saatiyle 06.49 civarında, Başkan Donald Trump’ın “İran’daki elektrik santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askerî saldırıyı beş gün süreyle” ertelediğini duyurmasından yaklaşık 15 dakika önce yapıldı. Paylaşımın ifadesi, ABD’li senatörlerin sonraki bir mektubunda bu şekilde aktarılıyor. Paylaşımın ardından petrol fiyatları sert düştü.

Analistlerin işaretlediği işlemler

Yatırımcılar yaklaşık iki dakikalık bir aralıkta Brent ve WTI kontratları sattı. İlk kez Financial Times’ın yayımladığı bir hesaplamaya göre işlem hacmi yaklaşık 6.200 kontrat, değeri ise 580 milyon dolar civarındaydı; bu en az 6 milyon varile karşılık geliyor. CFTC’nin piyasa gözetim ekibindeki analistler işlemleri Yaptırım Dairesi’ne sevk etti. Bloomberg bunu olağan uygulama olarak tanımlıyor.

Benzer bir tablo 7 Nisan’da da görüldü. Senatörler Elizabeth Warren ve Sheldon Whitehouse’un 9 Nisan tarihli mektubuna göre yatırımcılar, İran’la iki haftalık ateşkesin duyurulmasından saatler önce petrol fiyatlarının düşeceğine yaklaşık 950 milyon dolarlık pozisyon aldı.

Sevkin geri çekilmesi

Bloomberg’e göre Goldman Sachs ve State Street’in eski yöneticisi olan, kuruma birkaç hafta önce yeniden katılan Gunewardena, piyasa gözetiminden bir amire sevki geri çekmesini söyledi ve verileri yeniden incelemek üzere kendi ekibini kurdu. Kurumdan bir yetkili Bloomberg’e, ilk çalışmanın ABD odaklı olduğunu ve daha kapsamlı bir uluslararası incelemenin gerektiğini söyledi. Amir temmuza kadar CFTC’den ayrılmıştı; diğer ayrılıkların bununla bağlantılı olup olmadığı belli değil.

Bloomberg, Yaptırım Dairesi’nin mart ayındaki işlemleri incelemeyi sürdürdüğünü ve Adalet Bakanlığı’nın paralel bir soruşturma başlattığını aktarıyor. CFTC’nin eski yaptırım direktörü Aitan Goelman, Bloomberg’e böyle bir adımın daha önce “hiç atılmadığını” söyledi.

Kongre’nin baskısı

Warren ve Whitehouse nisan mektubunda CFTC’den soruşturma açmasını istedi. 27 Mayıs’ta Senatör Raphael Warnock, Senatörler Amy Klobuchar, Elissa Slotkin, Cory Booker ve Ben Ray Luján ile birlikte, CFTC’nin piyasa manipülasyonunu yasaklayan 17 CFR 180.1 kuralına atıf yaparak kamuoyuna bilgi verilmesini ve 15 Haziran’a kadar brifing yapılmasını talep etti. Selig ise 16 Nisan’da Temsilciler Meclisi Tarım Komitesi’nde şöyle demişti: “Sizi bulacağız ve yasanın tüm gücüyle karşılaşacaksınız.”

Tarafların yanıtları

Bir CFTC sözcüsü, “CFTC hiçbir soruşturmayı doğrulamaz ya da yalanlamaz” dedi. The Ledgers’ın incelediği, Bloomberg haberine dair aktarımlarda Gunewardena’nın bir yorumu yer almıyor. Beyaz Saray sözcüsü daha önce vurgunculuk iddialarını “temelsiz ve sorumsuz” olarak nitelemişti.

Yanıtsız kalan sorular

Personelin rutin sevki neden Yaptırım Dairesi’nce değerlendirilmek yerine geri çekildi? Yeni analiz tamamlandı mı, sonuçları senatörlerin istediği gibi Kongre’yle paylaşılacak mı? 23 Mart’taki emirleri kim verdi?

Hiçbir yatırımcı ya da şirketin kimliği kamuoyuna açıklanmadı; hiçbir makam kimseyi kamuya açık olmayan bilgiyle işlem yapmakla suçlamadı. Zamanlamanın olağandışı olması tek başına bir suç kanıtı değil. Bloomberg’ün aktardığı soruşturmalar henüz kamuya açık bir bulgu ya da suçlamayla sonuçlanmadı.

Bu metnin dayandığı yayınlar: Bloomberg · 13 Ekim 2026; Financial Times · işlem hacmi hesaplaması; CFTC · Başkan Michael S. Selig’in Temsilciler Meclisi Tarım Komitesi’ndeki ifadesi · 16 Nisan 2026; Senatörler Warren ve Whitehouse · CFTC’ye petrol vadeli işlemleri mektubu · 9 Nisan 2026; Senatör Warnock ve arkadaşları · CFTC’ye mektup · 27 Mayıs 2026; ABD Federal Düzenlemeler Kodu · 17 CFR 180.1.