Şeffaflık Satanların Hesap Verme Sınavı: Roger Zini, Philippe Amon ve N-Soft–SICPA Dosyası

Değerlendirme

SICPA'nın sattığı ürün mürekkep ya da yazılımdan ibaret değil. Şirket güven satıyor. Hükümetlere tütünden alkole kadar her ürünü izleyebileceklerini, kaçakçılığı durdurabileceklerini ve kaybolan vergiyi geri kazanabileceklerini vaat ediyor. Bu vaadin tek bir dayanağı var: kayıtların doğruluğu ve denetlenebilirliği.

Şimdi aynı ölçüt SICPA'nın kendisine uygulanıyor.

N-Soft'un anlatımına göre, Roger Zini'nin yönettiği şirket SICPA'yla Nisan 2020'de bir işbirliğine girdi. Bu işbirliğinden doğan gelir paylarını ise hiç alamadı. Anlaşmazlık bugün Londra'da tahkimde. N-Soft'un iddiası ağır: payının ödenmesi, SICPA'nın kamu kurumlarına fatura kesmesine ve bu faturaları tahsil etmesine bağlanmış. N-Soft'a göre tahsilatın yapıldığı hesaba yeterli erişim de verilmemiş.

Bu anlatı doğruysa ortaya çıkan tablo şu: Faturayı SICPA kesiyor, parayı SICPA tahsil ediyor, ortağın payını da SICPA hesaplıyor. Hesabın doğru yapılıp yapılmadığını ortak göremiyor. Bir şirketin hem oyuncu hem hakem hem de skor tabelası olduğu bir düzende "güvenin bize" demek yetmez.

SICPA bu konuda iyi niyet varsayımını otomatik olarak hak eden bir şirket de değil. İsviçre Federal Savcılığı 2023'te SICPA'yı yolsuzluk fiilleriyle bağlantılı kurumsal cezai sorumluluk nedeniyle toplam 81 milyon İsviçre frangı ödemeye mahkûm etti. Tutarın 1 milyon frangı para cezası, 80 milyon frangı telafi alacağıydı. Savcılığa göre şirketin organizasyonel eksiklikleri, Brezilya, Kolombiya ve Venezuela'da yabancı kamu görevlilerine rüşvet verilmesinin önünü açtı. [1]

Yani devletlerin gelirini korumayı vaat eden şirketin kendi iç denetimi, İsviçre savcılığının tespitiyle, üç ülkede rüşveti engelleyemedi. Böyle bir sicil taşıyan şirketin ortaklarıyla para ilişkisi hakkında yöneltilen sorular, kurumsal bir sessizlikle geçiştirilemez.

Sorular belli ve cevaplanması zor değil

N-Soft'la iddia edilen anlaşma var mı, yok mu?

Bu anlaşma kapsamında kamu kurumlarına hangi faturalar, hangi tarihlerde kesildi?

Bu faturalardan ne kadarı tahsil edildi?

N-Soft'a ne kadar aktarıldı?

Aktarılmadıysa gerekçe ne?

Aynı şeffaflık Roger Zini'den de beklenir. N-Soft ne kadar talep ettiğini ve bu rakama nasıl ulaştığını açıkça ortaya koymalı. Bu sorular bir tarafı aklamak ya da suçlamak için değil, hesabın bağımsız olarak doğrulanabilmesi için soruluyor.

Devletlere "kayıt dışını kayda geçiriyoruz" diyen bir şirketin kendi ödeme ilişkilerini karanlıkta bırakması en hafif ifadeyle bir çelişkidir. SICPA'nın güvenilirliği tanıtım videolarıyla değil, açılabilen defterlerle ölçülür. SICPA'nın defteri ise şimdilik kapalı.

Bu metnin dayandığı yayınlar: Swiss Office of the Attorney General — Annual Report 2023 (p. 27).